#Schrijftip - PGLTI

Probeer geen lezers (of luisteraars) te imponeren!

Daar moest ik vanavond aan denken toen ik naar een radioprogramma luisterde waarin de interviewer teveel zelf aan het woord was ten koste van het verhaal van de geïnterviewde. Die had overigens veel interessantere dingen te melden dan die ijdele interviewer!

Als schrijver kun je hier iets van leren. Je moet soms research doen om je verhaal aannemelijk te maken. Dat onderzoek heeft een dienende rol om de geloofwaardigheid van het verhaal te vergroten. Maar soms lees je ellenlange verhandelingen over bijvoorbeeld de geschiedenis van een streek die je afleiden van de verhaallijn en je op een gegeven moment gaan irriteren.

'Poeh poeh, kijk eens aan wat die schrijver allemaal weet!'

Zelf ben ik geen liefhebber van uitgebreide beschrijvingen. Dat kom ik in thrillers soms tegen. Wat kan mij het schelen hoe de tuin van het huis waarin iemand vermoord is, erbij ligt, als dat geen rol speelt in het verhaal zelf. Die stukken sla ik onverdroten over, want ze halen de vaart uit het verhaal en boeien me niet. Dus alleen iets beschrijven als het iets toevoegt aan het verhaal of om er een decor mee te schetsen.

Ook het goochelen met andere talen in een boek leidt mijn aandacht af. Vooral als het om niet gangbare talen gaat en ik geen flauw idee heb wat er staat. Kennelijk zijn die woorden voor de schrijver gesneden koek, Alleen vergeet hij dat niet iedere lezer dezelfde talenkennis als hij heeft.

Symbolen kunnen je verhaal verrijken en krachtiger maken. Maar pas het gebruik ervan niet lukraak toe als een pseudo-erudiet. Een lezer prikt die opgeblazenheid zo lek.

Tot besluit een Nederlands gezegde dat prima bij deze schrijftip past:

'Overdaad schaadt.'

#Schrijftip - PJTU

Het is goed om van tijd tot tijd de tekst die je geschreven hebt, uit te printen. Leg de vellen papier een paar dagen weg en ga er dan pas naar kijken. Op die manier zoem je uit, creëer je enige afstand en kun je er objectiever naar kijken. Het is iets minder van jou geworden.

Als je er klaar voor bent om je tekst te lezen, ga dan lekker zitten, neem er een kop koffie of thee bij en lees je verhaal alsof je in een nieuw boek begint. Ga nou niet direct op de vellen papier zitten krassen of aanvullen. Dat doe je in een boek toch ook niet?

Je zult er verbaasd zijn hoe anders je naar je schrijfsel kijkt, nu je het als de tekst van een ander leest en niet zoals gewoonlijk ernaar kijkt op het beeldscherm van je PC.

In tweede instantie mag je natuurlijk wel los. Verander, corrigeer, vul aan of schrap van harte.

De tip is dus: Print Je Tekst Uit (PJTU)

#Schrijftip - de opening

Bij de TV-serie 'De pennen zijn geslepen' hoorde een schrijfwedstrijd. Ik deed er aan mee. De opdracht was: schrijf de eerste alinea van een thriller, maximaal 150 woorden. Uit de 1350 inzenders koos de jury 10 genomineerden die hun verhaal konden afmaken tot 750 woorden. Inmiddels is de serie voorbij en de winnaar bekend. Helaas ben ik niet genomineerd en heb dus ook niet gewonnen.

De opdracht om de eerste alinea te schrijven is niet willekeurig. Het begin van een verhaal moet namelijk goed zijn. Triggeren en uitnodigen, nee eigenlijk dwingen om verder te lezen.
Dus bij het schrijven van een verhaal of boek: zorg voor een goed begin.

Zelf ben ik zo'n lezer die na de eerste bladzijde al weet of die wel of niet gaat verder lezen. Ik heb geen overwegingen als: 'misschien moet ik toch nog even doorzetten'.  Pakt de eerste bladzijde niet, dan stop ik. Daarom is de bibliotheek zo'n prettige instantie. Dat heeft me honderden euro's aan niet uitgelezen boeken bespaard.

De vraag is hoe schrijf je zo'n pakkend begin? De beste tip is om met een spannende situatie te beginnen die vragen oproept. Dus beter niet met sfeerbeschrijvingen of schetsen van personages. Trek de aandacht met een gebeurtenis die de lezer direct in het verhaal trekt.

En laat hem vervolgens niet meer los.

#Schrijftip - dialoog

Schrijf je een dialoog, vermijd dan toevoegingen als: lachte zij, of hinnikte hij, maar laat die emotie blijken uit de woorden van de dialoog zelf. Die moeten voor zich spreken.
Uit de woorden van het gesprek moet dus blijken of iemand boos of verdrietig is.

Vermijd ook toevoegingen als: 'Pfffff', of 'Tsjee' etc.

Ook prietpraat kun je achterwege laten, zoals: 'Mooi weertje vandaag', of eindeloze vragen over hoe iemand zijn koffie drinkt, etc.

Laat alleen datgene zeggen wat iets aan het verhaal toevoegt, tenzij het om een persoon gaat die alleen maar in platitudes spreekt.

De dialoog moet weerspiegelen hoe de personages zijn.

#Schrijftip - GNTW

Geef niet teveel weg.
De lezer heeft veel meer verbeelding dan je denkt.
Je hoeft niet tot in de details de omgeving te beschrijven.
Laat ruimte voor de lezer om die verder in te kleuren.
In dialogen hoeft niet alles in één keer aan de orde te komen.
Wissel af, wissel af.
Geef de lezer de vrijheid tussen de regels door te lezen.
Bouw de spanning op door niet teveel te verklappen en nodig de lezer daardoor uit verder te lezen.

Schrijftips in ontwikkeling

Sinds vorige week is een nieuwe serie op TV gestart: 'De pennen zijn geslepen'. Vanavond is de tweede aflevering. In dit programma schrijven zeven bekende Nederlanders een thriller gecoacht door schrijvers als Saskia Noort. Een leerzaam programma voor wie van schrijven houdt zoals ik (en als ik het mag geloven 1 miljoen andere Nederlanders).

Er is een wedstrijd aan verbonden, waar ik ook aan meedoe. Voor de eerste ronde moet je een begin van een thriller schrijven (max 150 woorden). Mijn inzending heet 'Poppenhuis'.

http://depennenzijngeslepen.avrotros.nl/schrijfwedstrijd/inzendingen/detail/poppenhuis/

Uit alle inzendingen (en geloof me: het zijn er heel wat) kiest de jury 10 genomineerden. Zij maken het verhaal af tot max 750 woorden.
Spannend om mee te doen, maar leuker is dat ik getriggerd werd om het schijven weer op te pakken.

Sinds vorige week ben ik verder gegaan met het schrijven aan mijn eerste boek waarover ik verder niet veel kwijt wil. Ik ben volop in de boeken en sites met schrijftips gedoken en bedacht vanmorgen: Ik ga die kennis delen op mijn blog.

Dus houd dit blog in de gaten!